Dick brengt het museum op stoom

Thuis zitten en alleen maar studeren? Niks voor Salina Neefjes. Toen ze zag dat Clean2Anywhere vrijwilligers zocht, meldde ze zich direct aan. En als je dan toch bezig bent, is zo’n Maatschappelijke Diensttijd (MDT) eigenlijk best een goed idee, dacht ze. ‘Ik heb normaal gesproken niet zoveel geduld, maar dat heb ik hier wel geleerd.’ In het voorjaar 2020, dat weet iedereen nog goed, ging alles op slot. Restaurants dicht, sportclubs gesloten en scholen leeg. Salina volgt een opleiding tot product designer aan de HKU in Utrecht, en zat ineens thuis, achter de computer. ‘Ik liep stage, maar het was allemaal online. Ik miste het werken met mijn handen. Ik zag dat Clean2Anywhere, een initiatief dat van plastic afval zeventiende en achttiende eeuwse schepen nabouwt, vrijwilligers zocht en ik heb me meteen aangemeld. Lekker weer iets maken!’ Zeventiende eeuw schip van plastic Een interessant initiatief voor zo’n handig type als Salina. ‘We werken hier met een divers team. Leuk om mensen te leren kennen die totaal anders zijn dan ik. En het mooiste: we werken hier heel ambachtelijk, zonder machines. Van het plastic afval worden grote platen gemaakt. Dat is de grondstof voor de schepen. Restjes gaan weer terug naar het bedrijf dat die platen maakt, dus we hebben feitelijk geen afval. De schepen zijn heel mooi, ook de decoratie is prachtig. Ik heb normaal gesproken niet zoveel geduld, maar dat heb ik hier wel geleerd. Laatst heb ik uren gewerkt aan een klein blokje waar een touw doorheen moet lopen. Een jongen uit Rusland leerde het me, en tegelijkertijd kon hij zijn Nederlands oefenen.’ Zelfvoorzienend huisje Werkt ze niet aan het schip, dan helpt ze vrienden bij het bouwen van hun Tiny House. Dat zijn kleine, zelfvoorzienende huisjes voor een alternatieve, duurzame leefstijl. ‘Lekker klussen’, zegt Salina. ‘Ik leer hoe een huis in elkaar zit. Bovendien werken we met duurzame materialen. De isolatie is bijvoorbeeld van oude jeans. Het bouwen gaat eigenlijk best snel, waarschijnlijk kunnen mijn vrienden volgend jaar in hun zelfgebouwde huis wonen. Ze hebben een plek gevonden in Eindhoven, want dat is nog helemaal niet zo makkelijk, kwam ik achter.’ MDT-certificaat Via Vrijwilligerspunt hoorde Salina dat ze met haar vrijwilligerswerk misschien een internationaal erkend certificaat kan halen. Dat staat mooi op je cv en het is handig voor eventuele vervolgstudie, bijvoorbeeld die masteropleiding eco-social design in Italië die Salina wil doen. ‘Ik heb me aangemeld voor de Maatschappelijke Diensttijd. Het gaat om tachtig uur vrijwilligerswerk, en ik dacht: dat haal ik makkelijk. Valt in de praktijk een beetje tegen, want ik ben nu bijvoorbeeld niet zoveel in Hoorn dus kan ik ook minder vaak daar werken. Maar dat maakt niet uit, als ik het haal is het mooi meegenomen en anders heb ik het in elk geval geprobeerd. Ik doe dit vrijwilligerswerk natuurlijk omdat ik het leuk vind, het certificaat is niet het doel.’ De cursussen die ze via MDT volgde, vond ze wél erg handig. ‘Een training hoe je jezelf kan presenteren, dat komt toch altijd van pas? Echt, dit is een hele leuke ervaring. Ik zou het iedereen aanraden.’ Meer weten over MDT? Misschien is het wel iets voor jou? Lees het hier , of neem contact op met onze afdeling Jong Westfriesland in Actie via [email protected]

Het is al het vijfde gezin dat Marianne Groot voorleest. Als voorlezer voor het project Samenvoorlezen van Vrijwilligerspunt gaat ze iedere week een uurtje voorlezen aan Jin Wen en haar broertjes. 'Het voorleestraject duurt 20 weken, maar ik ben inmiddels zo gesteld op dit gezin, dat ik niet meer weg wil.' Marianne is al bij Turkse, Nederlands-Colombiaanse en Poolse gezinnen geweest. Nu leest ze voor aan het zevenjarige Chinese meisje Jin Wen en haar twee broertjes. 'Als ik mijn fiets op slot heb gezet en mij omdraai, zie ik al het snoezige gezichtje van Jin Wen platgedrukt tegen het raam. Zodra ik binnenstap beginnen ze alle drie direct te vertellen en te laten zien wat ze de afgelopen tijd hebben meegemaakt.' Jin Wen heeft door gehoorproblemen, dat pas op latere leeftijd werd ontdekt, een leerachterstand opgelopen. 'Die achterstand haalt ze al goed in. Jin Wen is een heel pienter meisje. Toen ik haar bij de eerste ontmoeting vroeg wat voor boeken ze mooi vond, zei ze "Boeken met schilderijen”. In de bibliotheek koos ik daarom een jeugdkunstboek van Vermeer. "Oh, het melkmeisje", zei ze direct.' 'De moeder van Jin Wen heeft in haar geboorteland weinig opleiding gehad, maar wil het beste voor haar dochter: "Jin Wen moet goed lezen", zegt ze dan. Zelf voorlezen is, doordat ze de Nederlandse taal nauwelijks beheerst, moeilijk voor haar. Ze heeft zelfs geen boek in de kast staan. Het is mooi om te zien dat door mijn wekelijkse bezoek ook zij meedoet. Ze gaat nu met de kinderen naar de bibliotheek en probeert nu ook voor te lezen.' Verhitte boel 'Ik lees voor, maar doe ook spelletjes. En dan gaat het er uit enthousiasme soms verhit aan toe. Zelfs de moeder doet mee! Ze gaan er helemaal in op en dat vind ik eigenlijk alleen maar leuk.' Er wordt ook serieus gepraat. 'Af en toe laat moeder iets los over haar dorp in China, waar ze ondanks het harde werken, veel armoede kende. Nu wonen ze hier, hebben zij en haar man een baan en hebben ze het goed. Ik ben blij dat ik een steentje bijdraag aan het geluk en welzijn van deze familie.'

De vergeten begraafplaats aan het Keern, overwoekerd en vernield, is weer in ere hersteld. Dankzij Rita Lodde, die met een team vrijwilligers de plek helemaal wist op te knappen. ‘Het is een belangrijke plek. Deze oase van rust en stilte vertelt de geschiedenis van onze stad.’ Rita Lodde is genomineerd voor Vrijwilliger van het Jaar 2021 van Hoorn. Een paar jaar geleden was het kerkhof aan het Keern een onheilspellende plek. ‘Omdat er nauwelijks naar werd omgekeken, was er veel vernield en beklad met graffiti’, vertelt Rita. ‘Het onkruid stond metershoog’, vult vrijwilliger Jan Laan aan. Gebroken grafstenen, verwaarloosde paden: de begraafplaats had dringend liefde en aandacht nodig. Daarom richtte Rita samen met John Lamers en Herman Kaptein in 2019 de stichting Vrienden van de begraafplaats Keern op, die ervoor zorgt dat deze plek weer helemaal wordt opgeknapt. Organiseren en regelen Elke woensdagochtend komt een team vrijwilligers bij elkaar op de begraafplaats om alles weer netjes te krijgen. Jan Laan is een van die vrijwilligers. ‘We zijn de paden gaan herstellen en het onkruid gaan wieden’, vertelt hij. ‘En zo ontdekten we bijzondere stenen, bijvoorbeeld van mensen die in de Tweede Wereldoorlog zijn begraven.’ Rita wroet zelf niet in de aarde, maar organiseert en regelt van alles. ‘Toen kindergraven moesten worden geruimd om plek te maken voor een nieuwe weg, waartegen we vanuit Oud Hoorn geprotesteerd hebben, heeft de gemeente gelukkig een mooi monument laten maken in de vorm van een carillon. Op elke geboortedatum van de kinderen speelt dat carillon, precies om twaalf uur ’s middags, om ze toch op deze plek te blijven herdenken.’ Dankzij een geschenk van de gemeente zullen binnenkort twee klassieke Engelse banken geplaatst worden, zodat mensen rustig kunnen genieten van deze plek van herinnering en bezinning. Ontroerend Rita zet zich al jaren in voor het behoud van erfgoed in Hoorn, onder andere als secretaris voor Vereniging Oud Hoorn, lid van de werkgroep Hoorn Huizen Straten Mensen, de publicatiestichting Bas Baltus en als initiatiefnemer van ‘Verjaardag van de stad.’ De begraafplaats speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van Hoorn. ‘Hier worden geen mensen meer begraven, hooguit wordt twee keer per jaar iemand bijgezet in een familiegraf. Toch komen nog regelmatig mensen naar de begraafplaats, om aandacht te besteden aan iemand die hier is begraven. Het graf van een jongetje, verdronken in 1962, wordt nog elke week bezocht door zijn broer.’ Op een gegeven moment lag er een boeket op de begraafplaats, op een plek waar graven zijn geruimd. ‘Er zat een kaartje aan: voor onze moeder op haar verjaardag. Dan merk je dat deze begraafplaats nog leeft. Het is een plek van rust en stilte, vlakbij de binnenstad. Dat is toch bijzonder?’ Monument Inmiddels heeft een groot deel van de begraafplaats een monumentale status gekregen. En dat heeft voordelen, weet Rita. ‘De gemeente zal deze plek niet meer snel over het hoofd zien. Toen de huidige burgemeester jaren geleden de begraafplaats bezocht, schrok hij ook van de staat van onderhoud. Dat was in 2021 wel anders, toen hij op Open Monumentendag aanwezig was op de begraafplaats om het nieuwe hek te sluiten.’ Een hek sluiten? Hoe zit dat? ‘Rond de begraafplaats staat een hoge muur, die de begraafplaats aan het zicht onttrekt van voorbijgangers. Vroeger sloot een smeedijzeren hek de plaats af, en zo’n vergelijkbaar hek is weer terug. De verkeerssituatie op het Keern laat het helaas niet toe dat we dit hek als toegangspoort tot de begraafplaats kunnen gebruiken, maar voorbijgangers kunnen de begraafplaats door het hek wel zien. De poort is op 11 september officieel door de burgemeester samen met de voorzitter voor altijd gesloten met een speciaal gedicht door de stadsdichter Levi Noë.’ Levende geschiedenis Het hek is af, het carillon speelt, de banken komen eraan, de graven zijn grotendeels opgeknapt en het onkruid op de paden en tussen de graven is nu zo’n beetje weg. Is Rita zo’n beetje klaar met haar werk hier? Zeker niet. ‘We zijn bezig alle graven in kaart brengen, in een digitale database die bezoekers moeten kunnen raadplegen met een QR-code bij de poort. Op die manier kunnen mensen makkelijker vinden wie er allemaal op de begraafplaats zijn begraven en waar ze liggen. En informatieborden bij de ingang van de begraafplaats. Dan gaat de geschiedenis van deze plek écht leven.’ Nominatie Vrijwilligersprijs Rita voelt zich vereerd dat ze is genomineerd voor de Vrijwilligersprijs Hoorn, maar zelf wilde ze liever Jan Laan nomineren. Rita: "Jan is een harde werker, hij heeft oog voor het werk dat er gedaan moet worden. Bovendien is het een plezierig persoon. Hij verdient het om in het zonnetje gezet te worden.' Jan is een van die vrijwilligers die bijna elke dag op de begraafplaats te vinden is. Door omstandigheden een man van weinig woorden, maar wel met groene vingers en een indrukwekkend verhaal, dat wij dan ook graag willen delen. Benieuwd naar Jan? Lees hier zijn verhaal . Stem op Rita Vind jij dat Rita moet worden verkozen tot Vrijwilliger Hoorn 2021? Breng dan via vrijwilligersprijshoorn.nl je stem uit! Stemmen kan tot en met 9 december.