Dick brengt het museum op stoom

Een groot zeilschip uit de zeventiende eeuw nabouwen van gerecycled plastic, dat is kortweg het doel van Edwin, de oprichter van Clean2Anywhere. Met een groep vrijwilligers en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt is hij hard aan de slag. ‘Plastic is geen afval, maar een prachtige grondstof. Zo ben ik er naar gaan kijken.’ Edwin ter Velde is een verhalenverteller. Gaat het over zijn schepen, dan vertelt hij over het revolutionaire ontwerp van het zeventiende-eeuwse fluitschip. ‘Een Hoornse koopman, Liorne, ontwierp een nieuw model handelsschip, totaal anders dan toen gebruikelijk. Mensen lachten hem erom uit, maar het was een enorm succes.’ Mooi verhaal, maar wat heeft dat met zijn project Clean2Anywhere te maken? ‘De economische problemen in die tijd hadden ook te maken met het klimaat. Het was toen twee graden te koud, mensen leden honger. En de oplossing lag dus in een nieuwe kijk op handel drijven. Dat kunnen we nu ook doen, dat weet ik zeker.’ Champignonbakje Het klinkt misschien vreemd, maar Edwin is gek op plastic. Plastic flessen, zakken, zwerfvuil, zelfs van een simpel blauw champignonbakje wordt hij blij. ‘Ik zie het niet als afval, ik zie plastic als een waardevolle grondstof. En die ligt overal voor het oprapen. Daarom verzamelen onze stadsjutters voor ons plastic dat andere mensen hebben weggegooid. Ze maken het schoon en knippen het in kleine stukjes, zodat het kan worden omgesmolten tot platen, die wij weer kunnen gebruiken om onze boot van te maken.’ Naar de Zuidpool Dat omdenken begon bij Edwin toen hij zo’n champignonbakje in de verkeerde vuilnisbak gooide. Dat moest er weer uit, want afval scheiden was en is in het huishouden van Edwin de gewoonte. Gravend door de zaken afval, vroeg Edwin zich af wat ze in vredesnaam aan het doen waren. ‘Ik lever dus elke dag, met alles wat ik weggooi, een bijdrage aan een heel groot probleem. Daar ging ik over in gesprek met mijn vrouw en kinderen. We besloten zoveel mogelijk zero waste te gaan leven, geen afval meer produceren. Is dat moeilijk? Misschien wel, maar het gaf ons ook veel energie en creativiteit. Zoveel zelfs, dat ik besloot te stoppen met mijn bedrijf, een auto te printen van afval en daarmee op zonne-energie een reis te maken naar de Zuidpool. Dat project heeft zoveel teweeg gebracht, het was bijzonder leerzaam en inspirerend.’ Begin klein Grote sprong van de Zuidpool naar schepen bouwen in Hoorn. Maar niet als je met Edwin praat. ‘Ook hier zijn we gewoon begonnen. Maar we merkten al snel dat we geen fluitschip kunnen bouwen op dit moment. Het schip wordt zo zwaar dat het in elkaar zakt, omdat het afvalplastic niet sterk genoeg is. Wat doen we dan? Ik kijk in de natuur: daar begint alles ook klein. Dus dat gaan wij doen. We bouwen eerst kleinere werkboten, die vroeger werden gebruikt om zo’n groot fluitschip te laden en te lossen. Gewoon bouwen, geen ingewikkelde plannen maken. We mochten met Sail meevaren, maar die ging door corona niet door. Maakt ons niet uit, we zijn gewoon toch gaan varen, met een kostbare lading van onze sponsors. En wat denk je? Weer extra aandacht voor ons project en voor het milieu.’ Kick Inmiddels werkt een grote groep vrijwilligers en mensen met een afstand op de arbeidsmarkt aan de boten van Edwin. ‘Het mooie is: een groep van vijftien jongeren die niet aan het werk kwamen, zijn bij ons begonnen. Het werken aan zo’n boot doet iets met je, dat merk je al snel. Na vier maanden konden ze hun eigen boot te water laten. Dat geeft een enorme kick. Een deel van die groep heeft nu een vaste baan of is begonnen aan een opleiding, de hele groep heeft een enorme persoonlijke groei laten zien. Prachtig.’ Iedereen doet mee Iedereen is welkom bij Clean2Anywhere, iedereen doet mee op z’n eigen manier en iedereen is er gelijk. ‘Directeuren, bootjesgekken, creabea’s en stadsjutters, hier staan ze allemaal te stoeien met een plank die op de goede plek in de boot moet komen en dat schept een band. We zijn net begonnen met een nieuwe groep en die pakt het ook weer geweldig op. Iedereen hier ontdekt vanzelf waar z’n talent ligt. Wil je koffie zetten? De teksten voor de website maken? Of merk je dat je blij wordt van het werken met je handen aan zo’n boot? Kan allemaal, want iedereen kan hier meedoen.’

Thuis zitten en alleen maar studeren? Niks voor Salina Neefjes. Toen ze zag dat Clean2Anywhere vrijwilligers zocht, meldde ze zich direct aan. En als je dan toch bezig bent, is zo’n Maatschappelijke Diensttijd (MDT) eigenlijk best een goed idee, dacht ze. ‘Ik heb normaal gesproken niet zoveel geduld, maar dat heb ik hier wel geleerd.’ In het voorjaar 2020, dat weet iedereen nog goed, ging alles op slot. Restaurants dicht, sportclubs gesloten en scholen leeg. Salina volgt een opleiding tot product designer aan de HKU in Utrecht, en zat ineens thuis, achter de computer. ‘Ik liep stage, maar het was allemaal online. Ik miste het werken met mijn handen. Ik zag dat Clean2Anywhere, een initiatief dat van plastic afval zeventiende en achttiende eeuwse schepen nabouwt, vrijwilligers zocht en ik heb me meteen aangemeld. Lekker weer iets maken!’ Zeventiende eeuw schip van plastic Een interessant initiatief voor zo’n handig type als Salina. ‘We werken hier met een divers team. Leuk om mensen te leren kennen die totaal anders zijn dan ik. En het mooiste: we werken hier heel ambachtelijk, zonder machines. Van het plastic afval worden grote platen gemaakt. Dat is de grondstof voor de schepen. Restjes gaan weer terug naar het bedrijf dat die platen maakt, dus we hebben feitelijk geen afval. De schepen zijn heel mooi, ook de decoratie is prachtig. Ik heb normaal gesproken niet zoveel geduld, maar dat heb ik hier wel geleerd. Laatst heb ik uren gewerkt aan een klein blokje waar een touw doorheen moet lopen. Een jongen uit Rusland leerde het me, en tegelijkertijd kon hij zijn Nederlands oefenen.’ Zelfvoorzienend huisje Werkt ze niet aan het schip, dan helpt ze vrienden bij het bouwen van hun Tiny House. Dat zijn kleine, zelfvoorzienende huisjes voor een alternatieve, duurzame leefstijl. ‘Lekker klussen’, zegt Salina. ‘Ik leer hoe een huis in elkaar zit. Bovendien werken we met duurzame materialen. De isolatie is bijvoorbeeld van oude jeans. Het bouwen gaat eigenlijk best snel, waarschijnlijk kunnen mijn vrienden volgend jaar in hun zelfgebouwde huis wonen. Ze hebben een plek gevonden in Eindhoven, want dat is nog helemaal niet zo makkelijk, kwam ik achter.’ MDT-certificaat Via Vrijwilligerspunt hoorde Salina dat ze met haar vrijwilligerswerk misschien een internationaal erkend certificaat kan halen. Dat staat mooi op je cv en het is handig voor eventuele vervolgstudie, bijvoorbeeld die masteropleiding eco-social design in Italië die Salina wil doen. ‘Ik heb me aangemeld voor de Maatschappelijke Diensttijd. Het gaat om tachtig uur vrijwilligerswerk, en ik dacht: dat haal ik makkelijk. Valt in de praktijk een beetje tegen, want ik ben nu bijvoorbeeld niet zoveel in Hoorn dus kan ik ook minder vaak daar werken. Maar dat maakt niet uit, als ik het haal is het mooi meegenomen en anders heb ik het in elk geval geprobeerd. Ik doe dit vrijwilligerswerk natuurlijk omdat ik het leuk vind, het certificaat is niet het doel.’ De cursussen die ze via MDT volgde, vond ze wél erg handig. ‘Een training hoe je jezelf kan presenteren, dat komt toch altijd van pas? Echt, dit is een hele leuke ervaring. Ik zou het iedereen aanraden.’ Meer weten over MDT? Misschien is het wel iets voor jou? Lees het hier , of neem contact op met onze afdeling Jong Westfriesland in Actie via [email protected]

Het is al het vijfde gezin dat Marianne Groot voorleest. Als voorlezer voor het project Samenvoorlezen van Vrijwilligerspunt gaat ze iedere week een uurtje voorlezen aan Jin Wen en haar broertjes. 'Het voorleestraject duurt 20 weken, maar ik ben inmiddels zo gesteld op dit gezin, dat ik niet meer weg wil.' Marianne is al bij Turkse, Nederlands-Colombiaanse en Poolse gezinnen geweest. Nu leest ze voor aan het zevenjarige Chinese meisje Jin Wen en haar twee broertjes. 'Als ik mijn fiets op slot heb gezet en mij omdraai, zie ik al het snoezige gezichtje van Jin Wen platgedrukt tegen het raam. Zodra ik binnenstap beginnen ze alle drie direct te vertellen en te laten zien wat ze de afgelopen tijd hebben meegemaakt.' Jin Wen heeft door gehoorproblemen, dat pas op latere leeftijd werd ontdekt, een leerachterstand opgelopen. 'Die achterstand haalt ze al goed in. Jin Wen is een heel pienter meisje. Toen ik haar bij de eerste ontmoeting vroeg wat voor boeken ze mooi vond, zei ze "Boeken met schilderijen”. In de bibliotheek koos ik daarom een jeugdkunstboek van Vermeer. "Oh, het melkmeisje", zei ze direct.' 'De moeder van Jin Wen heeft in haar geboorteland weinig opleiding gehad, maar wil het beste voor haar dochter: "Jin Wen moet goed lezen", zegt ze dan. Zelf voorlezen is, doordat ze de Nederlandse taal nauwelijks beheerst, moeilijk voor haar. Ze heeft zelfs geen boek in de kast staan. Het is mooi om te zien dat door mijn wekelijkse bezoek ook zij meedoet. Ze gaat nu met de kinderen naar de bibliotheek en probeert nu ook voor te lezen.' Verhitte boel 'Ik lees voor, maar doe ook spelletjes. En dan gaat het er uit enthousiasme soms verhit aan toe. Zelfs de moeder doet mee! Ze gaan er helemaal in op en dat vind ik eigenlijk alleen maar leuk.' Er wordt ook serieus gepraat. 'Af en toe laat moeder iets los over haar dorp in China, waar ze ondanks het harde werken, veel armoede kende. Nu wonen ze hier, hebben zij en haar man een baan en hebben ze het goed. Ik ben blij dat ik een steentje bijdraag aan het geluk en welzijn van deze familie.'