Post | november 2021 | Doe es gewoon vrijwillig | 4 min lezen

‘Op de begraafplaats komt de geschiedenis tot leven’

De vergeten begraafplaats aan het Keern, overwoekerd en vernield, is weer in ere hersteld. Dankzij Rita Lodde, die met een team vrijwilligers de plek helemaal wist op te knappen. ‘Het is een belangrijke plek. Deze oase van rust en stilte vertelt de geschiedenis van onze stad.’

Rita Lodde is genomineerd voor Vrijwilliger van het Jaar 2021 van Hoorn.

Een paar jaar geleden was het kerkhof aan het Keern een onheilspellende plek. ‘Omdat er nauwelijks naar werd omgekeken, was er veel vernield en beklad met graffiti’, vertelt Rita. ‘Het onkruid stond metershoog’, vult vrijwilliger Jan Laan aan. Gebroken grafstenen, verwaarloosde paden: de begraafplaats had dringend liefde en aandacht nodig. Daarom richtte Rita samen met John Lamers en Herman Kaptein in 2019 de stichting Vrienden van de begraafplaats Keern op, die ervoor zorgt dat deze plek weer helemaal wordt opgeknapt.

Organiseren en regelen

Elke woensdagochtend komt een team vrijwilligers bij elkaar op de begraafplaats om alles weer netjes te krijgen. Jan Laan is een van die vrijwilligers. ‘We zijn de paden gaan herstellen en het onkruid gaan wieden’, vertelt hij. ‘En zo ontdekten we bijzondere stenen, bijvoorbeeld van mensen die in de Tweede Wereldoorlog zijn begraven.’ Rita wroet zelf niet in de aarde, maar organiseert en regelt van alles. ‘Toen kindergraven moesten worden geruimd om plek te maken voor een nieuwe weg, waartegen we vanuit Oud Hoorn geprotesteerd hebben, heeft de gemeente gelukkig een mooi monument laten maken in de vorm van een carillon. Op elke geboortedatum van de kinderen speelt dat carillon, precies om twaalf uur ’s middags, om ze toch op deze plek te blijven herdenken.’ Dankzij een geschenk van de gemeente zullen binnenkort twee klassieke Engelse banken geplaatst worden, zodat mensen rustig kunnen genieten van deze plek van herinnering en bezinning.

Ontroerend

Rita zet zich al jaren in voor het behoud van erfgoed in Hoorn, onder andere als secretaris voor Vereniging Oud Hoorn, lid van de werkgroep Hoorn Huizen Straten Mensen, de publicatiestichting Bas Baltus en als initiatiefnemer van ‘Verjaardag van de stad.’ De begraafplaats speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van Hoorn. ‘Hier worden geen mensen meer begraven, hooguit wordt twee keer per jaar iemand bijgezet in een familiegraf. Toch komen nog regelmatig mensen naar de begraafplaats, om aandacht te besteden aan iemand die hier is begraven. Het graf van een jongetje, verdronken in 1962, wordt nog elke week bezocht door zijn broer.’

Op een gegeven moment lag er een boeket op de begraafplaats, op een plek waar graven zijn geruimd. ‘Er zat een kaartje aan: voor onze moeder op haar verjaardag. Dan merk je dat deze begraafplaats nog leeft. Het is een plek van rust en stilte, vlakbij de binnenstad. Dat is toch bijzonder?’

Monument

Inmiddels heeft een groot deel van de begraafplaats een monumentale status gekregen. En dat heeft voordelen, weet Rita. ‘De gemeente zal deze plek niet meer snel over het hoofd zien. Toen de huidige burgemeester jaren geleden de begraafplaats bezocht, schrok hij ook van de staat van onderhoud. Dat was in 2021 wel anders, toen hij op Open Monumentendag aanwezig was op de begraafplaats om het nieuwe hek te sluiten.’ Een hek sluiten? Hoe zit dat? ‘Rond de begraafplaats staat een hoge muur, die de begraafplaats aan het zicht onttrekt van voorbijgangers. Vroeger sloot een smeedijzeren hek de plaats af, en zo’n vergelijkbaar hek is weer terug. De verkeerssituatie op het Keern laat het helaas niet toe dat we dit hek als toegangspoort tot de begraafplaats kunnen gebruiken, maar voorbijgangers kunnen de begraafplaats door het hek wel zien. De poort is op 11 september officieel door de burgemeester samen met de voorzitter voor altijd gesloten met een speciaal gedicht door de stadsdichter Levi Noë.’

Levende geschiedenis

Het hek is af, het carillon speelt, de banken komen eraan, de graven zijn grotendeels opgeknapt en het onkruid op de paden en tussen de graven is nu zo’n beetje weg. Is Rita zo’n beetje klaar met haar werk hier? Zeker niet. ‘We zijn bezig alle graven in kaart brengen, in een digitale database die bezoekers moeten kunnen raadplegen met een QR-code bij de poort. Op die manier kunnen mensen makkelijker vinden wie er allemaal op de begraafplaats zijn begraven en waar ze liggen. En informatieborden bij de ingang van de begraafplaats. Dan gaat de geschiedenis van deze plek écht leven.’

Nominatie Vrijwilligersprijs

Rita voelt zich vereerd dat ze is genomineerd voor de Vrijwilligersprijs Hoorn, maar zelf wilde ze liever Jan Laan nomineren. Rita: "Jan is een harde werker, hij heeft oog voor het werk dat er gedaan moet worden. Bovendien is het een plezierig persoon. Hij verdient het om in het zonnetje gezet te worden.'

Jan is een van die vrijwilligers die bijna elke dag op de begraafplaats te vinden is. Door omstandigheden een man van weinig woorden, maar wel met groene vingers en een indrukwekkend verhaal, dat wij dan ook graag willen delen. Benieuwd naar Jan? Lees hier zijn verhaal.

Stem op Rita

Vind jij dat Rita moet worden verkozen tot Vrijwilliger Hoorn 2021? Breng dan via vrijwilligersprijshoorn.nl je stem uit! Stemmen kan tot en met 9 december.

Deel blogpost

Gerelateerde blogposts

Joyce geeft haar taalmaatjes ruimte om te bloeien

| Doe es gewoon vrijwillig

Taalvrijwilliger Joyce Bol doet haar vrijwilligerswerk met hart en ziel. Met een mooie reden: ze wil nieuwkomers weer zichzelf laten zijn en laten zien. ‘Op de Nederlandse les leren ze de d’s en de t’s, maar ik wil met ze praten zodat ze met andere mensen in Nederland een verbinding kunnen maken en zichzelf in hun nieuwe land kunnen terugvinden.’ De overburen vingen een Oekraïens gezin op en via via kwam Joyce in contact met dit stel. ‘Ik had ze aangeboden: als jullie kinderen willen spelen, we hebben allemaal speelgoed in onze schuur staan, ze zijn van harte welkom. Toen hun kinderen kwamen springen op onze trampoline, kwam ik met de ouders in gesprek. Zij werden eigenlijk mijn eerste taalmaatjes. Eerder had ik wel over dit vrijwilligerswerk nagedacht, maar ik durfde de stap niet te nemen.’ Wie ben je? Op dit moment begeleidt Joyce als taalvrijwilliger van Taalhuis Westfriesland twee taalmaatjes. Eens per week bezoeken ze elkaar, soms bij Joyce thuis en soms bij het taalmaatje thuis. Haar insteek is duidelijk: gewoon gezellig kletsen. ‘Ze zitten ook op school, dat is allemaal goed georganiseerd. Daar leren ze nieuwe woorden en grammatica, maar tijdens onze afspraak wil ik gewoon met elkaar praten. Wie ben je? Hoe vind je jezelf weer terug in een ander land? Volgens mij kunnen mensen sneller integreren in onze samenleving als ze zichzelf kunnen zijn en zich welkom voelen.’ Speelafspraak plannen Dus oefent Joyce met de taalmaatjes hoe je een praatje met de buurman maakt, speelafspraken maakt op het schoolplein of hoe het allemaal werkt in de kledingwinkel. En Joyce moedigt haar taalmaatjes aan mee te doen met activiteiten, bijvoorbeeld op school. ‘Waarom zit jouw kind niet op het timmerdorp, vroeg ik aan een van de taalmaatjes. Ze wist niet wat het was en hoe dat werkte. Aanmelden, zeg ik dan. En als er op de school van de kinderen vrijwilligers worden gevraagd voor een activiteit, zeg ik tegen de taalmaatjes dat ze zich daar ook voor kunnen opgeven. Vaak willen mensen wel, maar durven ze niet.’ Dus Joyce is niet alleen een begripvolle vriendin voor de taalmaatjes, maar soms ook een stok achter de deur of een schop onder de kont. ‘Nouja, een lief duwtje in de rug, zou ik zeggen. Want zo streng ben ik nou ook weer niet.’ Ga in gesprek Gelukszoekers? Joyce noemt ze liever ‘liefdeszoekers’. ‘Die negativiteit in het nieuws over vluchtelingen vind ik lastig. Mensen die hier naartoe vluchten, hebben van alles achter de rug. Stel je voor dat je een jaar of veertig bent, maar je spreekt de taal alsof je hooguit drie jaar oud bent en je doet werk op het niveau van een twintigjarige. Dan wordt niet gezien wie je bent en wat je kunt. Mensen die zo kritisch zijn, zou ik adviseren: ga eens in gesprek. De mensen die ik heb ontmoet zijn buitengewoon ontwikkeld, heel vriendelijk en ze doen enorm hun best voor hun nieuwe leven.’ Koffiedrinken De gesprekken die Joyce voert met de taalmaatjes, brachten haar op een nieuw idee. Ze organiseert binnenkort een koffiegroepje. Eens in de twee weken zet ze op dinsdagochtend een goeie pot koffie, nieuwkomers uit Midwoud die willen kletsen, kunnen aanschuiven. ‘Via de school heb ik een oproepje gedaan, ook mijn taalmaatjes komen. Ik vind het maar spannend, ik weet niet hoe het gaat lopen. Toen ik dat tegen een taalmaatje zei, reageerde ze verbaasd. ‘Jij? Maar je spreekt al Nederlands!’ Heb je ook zin om taalvrijwilliger te worden? Joyce raadt het je van harte aan. Als zij het kan, kan iedereen het, zegt ze. “Ik ben dyslectisch, ik ben geen juf en ik kan geen lesgeven. Maar wat ik taalmaatjes wel kan meegeven: dat ze mens mogen zijn. Dat is het belangrijkste van alles.’ Taalvrijwilliger worden Ga naar de pagina van Taalhuis voor meer informatie over de mogelijkheden.

Lees meer

Marian en Janneke brengen buren in gesprek

| Doe es gewoon vrijwillig

Dreigt er burenruzie, maar hou je het liever gezellig in de straat? Dan schakel je De Bemiddelingskamer in. Janneke en Marian zijn vrijwilligers bij De Bemiddelingskamer. Zij brengen buren met elkaar in gesprek, om te voorkomen dat ruzies escaleren. “Ze hoeven geen beste vrienden te worden, als ze maar met elkaar in gesprek blijven.” Iedereen denkt gelijk aan de Rijdende Rechter als het over burenruzies gaat. Mensen die elkaar de huid vol schelden op de televisie, tot de rechter met zijn hamer op tafel slaat en zegt hoe het zit. De schutting mag blijven staan, de boom wordt omgezaagd en de kinderen mogen niet meer stampen op de trap, dat is zijn uitspraak en daar moet iedereen het mee doen. Zo werkt De Bemiddelingskamer dus niet, leggen Marian en Janneke uit. “Wij komen het liefst in een eerder stadium in actie. Als mensen al volop ruzie maken, is het moeilijk om een oplossing te vinden”, zegt Janneke. “Wij blijven neutraal, geven niemand gelijk of ongelijk. Het gaat erom dat de buren met elkaar in gesprek komen.” Elke kant van het verhaal Burenruzies maken nogal wat los, merkt het tweetal. Als een van de buren contact met De Bemiddelingskamer opneemt, bijvoorbeeld op aanraden van de woningbouwvereniging of de gemeente, gaan ze met z’n tweeën naar de aanmelder toe. Janneke: “We laten iemand z’n verhaal doen. We luisteren heel goed en we benadrukken dat wij geen partij kiezen. In het relaas zoeken we naar het gevoel en het verlangen wat eronder zit. Mensen zijn boos, verdrietig, bang soms. Daar is ruimte voor.” Na het verhaal van de eerste buur, lopen ze direct naar de andere buur. “We maken geen afspraak vooraf, we bellen gewoon aan. Dat pakt meestal goed uit. We geven aan dat we hun kant van het verhaal willen horen. Komt het echt niet uit, dan komen we later terug.” Op neutraal terrein Zijn de bemiddelaars bij beide partijen geweest, dan vragen ze: staan jullie open voor een bemiddelingsgesprek? Vaak willen mensen dat wel, zegt Marian. “Op neutraal terrein gaan we met elkaar in gesprek, in een buurthuis of een café. Wij zorgen tijdens dat gesprek dat iedereen zijn verhaal kan doen, dat emoties de ruimte krijgen en dat het verlangen van beide buren op tafel komt. Vaak komt dit overeen. Iedereen wil natuurlijk prettig wonen. Aan het einde van zo’n gesprek maken de buren afspraken met elkaar. Daarmee is de kou meestal uit de lucht. Voor de buren is het goed om te weten dat de bemiddelaars niks noteren of registreren. “We hebben geen dossiers, we maken geen verslag. Dus wat er tussen de buren wordt afgesproken, of juist niet, blijft tussen ons. Geen andere instantie heeft daar iets mee te maken. Als de buren het prettig vinden, kunnen ze daar ter plekke wel zelf de afspraken noteren.” Goed luisteren Om een goede bemiddelaar te zijn, moet je geïnteresseerd zijn in mensen. Goed kunnen luisteren is ook een voorwaarde, vragen stellen en vooral: doorvragen. En je eigen oordeel uitzetten, niet direct uitspreken wat je ergens van denkt of vindt. “Je wordt niet direct op buren afgestuurd”, zegt Janneke. “Nieuwe bemiddelaars krijgen eerst een training van drie dagen. Daar leren ze hoe ze neutraal blijven, welke gesprekstechnieken je kunt toepassen en hoe we ons werk het beste doen.” Janneke en Marian werken soms samen, maar vaker gaan ze met een andere bemiddelaar op pad. Dat kan net zo goed werken, vertellen ze. “Soms vind je dan makkelijker aansluiting bij de mensen waar je mee praat.” En de combinatie met een baan is goed te regelen. “Sommige mensen werken wat meer, sommige wat minder. Je kunt zelf aangeven hoeveel tijd je beschikbaar bent.” Mooi gesprek Soms is buurtbemiddeling niet het juiste instrument om problemen op te lossen. Er spelen andere problemen, of soms ziet de andere buur het niet zitten. Maar dat betekent niet dat alle inspanning voor niks was, zegt Janneke. “Mensen hebben hun verhaal kunnen doen. Soms is dat al voldoende. Je merkt toch dat iedereen z’n eigen waarheid heeft. Maar misschien dat mensen denken: ik zet toch m’n muziek wat zachter. Dan is er toch iets veranderd.” Ook de buurtbemiddelaars gaan dan niet teleurgesteld weg. “Welnee, vaak hebben we toch een mooi gesprek kunnen voeren”, zegt Janneke. “We hebben iets kunnen betekenen, al is het maar iets kleins. Zo dragen we ons steentje bij aan een betere woon- en leefomgeving.” Op de foto: Marian (l) en Janneke (r)

Lees meer

Eenzaamheid van jonge ouders: niemand om mee te praten

| Doe es gewoon vrijwillig

Stel je voor: je hebt jonge kinderen, en geen netwerk om je te helpen. Geen buurvrouw die een pan soep brengt, geen opa die een middag kan oppassen, geen vriendin om stoom bij af te blazen. Dat is behoorlijk eenzaam, weet organisatie Home-Start. De vrijwilligers van Home-Start helpen elk jaar zo’n 40 Westfriese gezinnen die het alleen niet meer redden, vertelt projectcoördinator Christine Samsom. Jonge ouders hebben het ontzettend druk met alles wat ze moeten doen om hun gezin draaiend te houden. Ontbreekt het ze aan mensen in de buurt om eens bij te springen, dan kan het isolement van de ouders groot worden. “Ik spreek veel ouders die zich eenzaam voelen. Met wie kunnen ze praten over alles wat ze meemaken? Wie kan eens met ze meedenken over de organisatie van het jonge gezin? En bij wie kunnen ze even, al is het maar een uurtje, uitpuffen van alle hectiek? Er zijn mensen die niet kunnen rekenen op hulp van familie, vrienden of buren. En dat is behoorlijk eenzaam.” Netwerk groeit Vrijwilligers van Home-Start, een initiatief van Humanitas, helpen die jonge gezinnen. Eens per week komt iemand langs, vaak ervaringsdeskundigen die weten hoe een gezin met kleine kinderen reilt en zeilt. “We werken vraaggericht,” zegt Christine. “Dat betekent dat we gaan inventariseren waar het gezin behoefte aan heeft. Vaak is een klein sociaal netwerk het probleem. Daar kunnen we bij ondersteunen.” Praatje aanknopen Niet iedereen stapt makkelijk op mensen af om een praatje te maken, laat staan om eens hulp te vragen. Heerlijk als je daar ondersteuning bij krijgt. “Kom, we gaan met de kinderen naar de speeltuin op de hoek, zegt zo’n vrijwilliger. Of ze gaan mee naar een ouder en kind ochtend. Lopen samen naar het schoolplein, om een praatje aan te knopen met de andere ouders die daar staan. Die eerste stappen zijn belangrijk, dan komt de boel in beweging. Er verandert iets. Het isolement waar je door de drukte in kunt komen, wordt doorbroken.” Win-win De hulp van Home-Start is tijdelijk, ongeveer een jaar. Daarna kunnen gezinnen het verder zelf, de vrijwilligers zijn een tijdelijke steunpilaar. Heeft Christine een tip voor jonge ouders die zich ook eenzaam voelen? “Schakel hulp in. Dat is een win-win-situatie. Ook voor een vrijwilliger is het heel gezellig om in een gezin te komen helpen!” Ook vrijwilliger worden bij Home-Start? Bekijk dan de vacatures en reageer meteen! Foto: Unsplash (Hillshire Farm)

Lees meer

Post | november 2021 | Doe es gewoon vrijwillig | 4 min lezen

‘Op de begraafplaats komt de geschiedenis tot leven’

Rita Lodde is genomineerd voor Vrijwilliger van het Jaar 2021 van Hoorn.

Organiseren en regelen

Ontroerend

Monument

Levende geschiedenis

Nominatie Vrijwilligersprijs

Stem op Rita

Vind jij dat Rita moet worden verkozen tot Vrijwilliger Hoorn 2021? Breng dan via vrijwilligersprijshoorn.nl je stem uit! Stemmen kan tot en met 9 december.