Susan wijst je de weg

"Vrijwilligerswerk geeft zin aan je eigen leven, aan dat van een ander en aan de samenleving", zegt Michiel Pijl, burgemeester van de gemeente Medemblik. Volgens hem is zingeving de kern van vrijwilligerswerk: iets doen dat ertoe doet, niet uit commercieel belang, maar omdat je samen iets in stand wilt houden. Of het nu het zwembad, het museum of de sportclub is. "Zonder vrijwilligers geen samenleving", vervolgt hij. “Vrijwilligerswerk doe je vrijwillig, vanuit een eigen motivatie, betrokkenheid en het verlangen iets bij te dragen aan je omgeving, hoe klein dat ook is. Ik hoor ook vaak terug van vrijwilligers dat ze niet altijd bezig willen zijn met geld verdienen, maar ook iets willen doen dat ze zelf echt zinvol vinden, waar ze iets van leren en dat iets toevoegt aan hun eigen leven.” Volgens de burgemeester is dat precies waar zingeving over gaat: je voegt iets toe aan het leven van een ander én aan jezelf. "Dat geeft het leven kleur en waarde. Iets doen voor een ander, al is het maar een schoonmaakklusje voor de sportclub. Het bepaalt ons menszijn." Werkbezoek en vrijwilligerswerk Voor zijn werk, bezoekt de burgemeester geregeld maatschappelijke organisaties, waardoor hij heel goed zelf ziet hoe waardevol vrijwilligerswerk is. Zo was hij aanwezig bij het Stoommachinemuseum, waar vrijwilligers een kerstdiner hadden georganiseerd voor mensen die tijdens de feestdagen behoefte hebben aan gezelschap. “Ik sprak een aanwezige mantelzorger die het zo fijn vond hier te zijn; ze was even een avondje uit ‘het zorgen’. Zonder de inzet van een groepje vrijwilligers, had zij simpelweg niet die fijne avond gehad! " Ook noemt hij een schoonmaakactie van het zwembad in Midwoud. "Een groep mensen uit het dorp maakt het zwembad klaar voor het seizoen. Dat is vrijwilligerswerk in zijn puurste vorm: mensen offeren hun tijd op, zodat de hele gemeenschap ervan kan genieten." NLdoet Hoewel zijn agenda weinig ruimte laat voor structureel vrijwilligerswerk, deed de burgemeester dit jaar mee met NLdoet. "Vrijwilligerspunt zoekt voor ons de klussen. We hebben dit jaar koper gepoetst in het Witte Kerkje. Het college doet ieder jaar mee. Zo werd er vorig jaar geholpen met de lunch voor bewoners in een woonzorgcentrum. Zo ervaar je ook hoe divers vrijwilligerswerk is." Hij ziet deelname aan zulke activiteiten ook als een soort werkbezoek: “Het is een mooie manier om te ervaren wat er speelt in de samenleving en om mensen écht te ontmoeten.” Daarnaast is hij lid van de Raad van Toezicht van Vrijwilligerspunt. "Dat is ook vrijwilligerswerk. Hierdoor leer ik de organisatie beter kennen, maar ook de samenleving. En ik zie nog scherper hoe belangrijk vrijwilligerswerk is." De kracht van kleine daden Vrijwilligerswerk zit vaak in kleine dingen: een vuilnisbak buitenzetten voor de buurvrouw, boodschappen doen, een praatje maken. "Zeker in dorpen zie je dat gemeenschapsgevoel nog sterk terug", zegt de burgemeester. "Maar ook in een kleine stad als Medemblik is dat aanwezig. Het zijn die kleine dingen die een groot verschil maken en ervoor zorgen dat we als gemeenschap zelfvoorzienend blijven.” Volgens de burgemeester hoeven vrijwilligers geen bloemen of applaus. "Ze doen het omdat ze zich verantwoordelijk voelen voor hun omgeving. Niet vanuit hoogdravende ideeën, maar omdat ze vinden dat we het samen moeten doen. Dat vind ik zo mooi." Vrijwilligerspunt 40 jaar Dit jaar viert Vrijwilligerspunt Westfriesland haar 40ste verjaardag. Daarom hebben we speciaal voor dit jubileum interviews afgenomen met de burgemeesters van West-Friesland en organisaties en vrijwilligers die een bijzondere bijdrage leveren aan vrijwilligerswerk in de regio. Iedere maand zullen we een verhaal delen.

Locatie: de kookstudio van kookvereniging De Eenhoorn in Hoorn. Op het menu: pastinaaksoep, een stamppotje, ijs met kersen als nagerecht. In de keuken: de onvergetelijke kookclub van Alzheimer Nederland. Michel Rosier is de chef-kok bij de kookgroepen in West-Friesland. “Het is altijd gezellig en iedereen vindt hier z’n plek.” De geur van bouillon en knoflook komt je al tegemoet als je de kookstudio van De Eenhoorn in de Huesmolen binnenstapt. De pannen sissen, de messen kletteren en alle koks in de keuken zijn geconcentreerd aan het werk. Het is een bijzondere groep amateurchefs die zich hier uitslooft op het driegangenmenu, want we kijken even om de hoek bij De Onvergetelijke Kookclub, een initiatief van Alzheimer Nederland. Eens in de maand komen mensen met dementie en hun naasten bij elkaar om samen een fantastisch menu in elkaar te draaien. Met partner (of iemand anders) Het menu verzinnen, de recepten uitwerken en de boodschappen halen, dat regelt Michel Rosier allemaal. “In Hoorn staan we met acht koppels in de keuken. Het is een vaste groep, de meeste mensen komen elke maand. Sommige mensen nemen hun partner mee, of hun zoon of dochter. Samen werken we aan een driegangenmenu. Geen sterrenniveau, maar gewoon goed eten. Vaak zijn het gerechten die mensen thuis ook kunnen maken, op de kookclub doen ze soms nieuwe ideeën op.” Locatie plus chef Michel is al jarenlang lid van de kookvereniging. Alzheimer Nederland klopte bij hem aan toen ze een locatie zochten voor hun kookclub. Kon De Eenhoorn ze daarbij helpen? Michel was meteen enthousiast. “Ik ben niet alleen een van de chefs bij De Eenhoorn, ik kook ook als vrijwilliger in het hospice in Hoorn. Ik ben gek op koken en ik vind het prachtig om zulke avonden te begeleiden. Dus uiteindelijk zochten ze alleen een plek om te koken, maar ze vonden ook een kok die de groep kan begeleiden.” Koppels uit elkaar Is er een groot verschil tussen de Onvergetelijke Kookclub en gewone kookclubs die Michel begeleidt? Eigenlijk niet, zegt hij. “Het is altijd gezellig, iedereen vindt z’n plek. Wij proberen de koppels vaak uit elkaar te halen, het is leuk om ook eens iemand anders te spreken. Zo komen mantelzorgers ook met elkaar in gesprek, ik merk dat dat ze goed doet.” Michel en de andere vrijwilligers houden alles scherp in de gaten, want juist in deze kookclub kan het eens voorkomen dat iemand voor de tweede keer zout in de soep doet, of zelfs een derde keer. “Dat voorkomen we door goed op te letten. Maar verder passen we niet zoveel aan.” Succes Na het koken schuiven ze samen aan tafel om van hun werk te genieten. Michel: “Iedereen kan meedoen met de Onvergetelijke Kookclub, met een paar voorbehouden: mensen moeten nog zelfstandig wonen en het fysiek aankunnen. Iemand met valproblemen is bijvoorbeeld niet handig in de keuken. Maar als een deelnemer het liefst aan tafel zit en de aardappelen schilt, en de meer ingewikkelde bereidingen aan andere leden van de kookclub overlaat, is dat ook prima.” De Onvergetelijke Kookclub is zo’n succes, dat inmiddels ook een grote groep in Stedebroec loopt “Binnenkort gaan we in Opmeer starten. Ik zou graag nog wat vrijwilligers willen aanhaken, wat hulp kan ik goed gebruiken. Vooral wat jongere mensen, en dan bedoel ik rond een jaar of vijftig, zijn van harte welkom.”

Waar blijft gemeente Hoorn zonder vrijwilligers? Helemaal nergens, als je het burgemeester Jan Nieuwenburg vraagt. Taalmaatjes, hockeycoaches, leiding bij de scouting of carnavalsvierders, alle vrijwilligers samen maken van Hoorn een warme, sociale gemeente. “Van vrijwilligerswerk leer je: als je onbaatzuchtig geeft, krijg je veel terug.” Jan Nieuwenburg is een trotse burgemeester. Trots op de historische stad, op de dorpen waar iedereen elkaar helpt zonder poeha, op de verenigingen waar jong en oud lekker kunnen sporten, om maar wat te noemen. En hij is heel trots op de vrijwilligers in de gemeente Hoorn die dat allemaal mogelijk maken. “Op talloze plekken in onze gemeente zie ik veel mensen die zich vrijwillig inzetten. Hele bijzondere mensen zie ik jaarlijks bij de lintjesregen waarbij ik vrijwilligers die al jarenlang hun werk doen mag onderscheiden. Niet als vrijwilliger bij één organisatie, maar meestal bij meer. En dat allemaal naast hun werk en privéleven. Iets willen bijdragen aan de samenleving, ik ben er trots op dat dat leeft hier. Het zit de mensen in mijn gemeente in het DNA.” Structuur en zeilen De burgemeester heeft zelf jarenlang vrijwilligerswerk gedaan voor de scouting, een organisatie die hij nog steeds koestert. “Als 15-jarige heb ik daar veel geleerd: verantwoordelijkheid, structuur en natuurlijk zeilen. Ik kan niet genoeg benadrukken hoe leuk en belangrijk scouting is, daar worden kinderen en jongeren goed begeleid, zonder aanziens des persoons. Ik heb er ook geleerd: als je onbaatzuchtig geeft, krijg je veel terug.” Elkaar begrijpen Het belang van vrijwilligerswerk voor Hoorn, Zwaag en Blokker is niet te onderschatten. “Al onze sportclubs draaien op vrijwilligers. En denk eens aan de carnavalsvereniging in Zwaag, die de grootste optocht boven de rivieren organiseert: allemaal vrijwilligers die een week na de optocht alweer plannen maken voor volgend jaar. Aan de vrijwillige budgetmaatjes en de andere vrijwilligers in het sociaal domein. Of de taalvrijwilligers, die nieuwkomers in onze gemeente helpen bij de taal en de Nederlandse cultuur. Bij de naturalisatiebijeenkomsten, elke maand, zie ik ze voorbij komen en daar benadruk ik ook hoe belangrijk hun werk is: zonder taal kunnen mensen elkaar niet begrijpen. En zonder communicatie kunnen we niet goed samenleven.” De vrijwilligers zorgen met elkaar voor een plezierige, sociale samenleving. En dat is hard nodig, zegt de burgemeester. “Kijk maar naar het huidige politieke klimaat, kijk maar naar het wereldnieuws. We moeten op elkaar kunnen rekenen, op elkaar kunnen bouwen. Zo blijft de samenleving vitaal en veerkrachtig.” Vrijwilligerspunt 40 jaar Dit jaar viert Vrijwilligerspunt Westfriesland haar 40ste verjaardag. Iedere maand delen we een verhaal met het thema ‘vrijwilligerswerk’ van de burgemeesters van West-Friesland en organisaties en vrijwilligers die een bijzondere bijdrage leveren aan vrijwilligerswerk in de regio.